FAQ
dla początkujących: Testy
Które testy są przydatne?
Tłumaczenie strony http://faq.thekrib.com/begin-tests.html:
Maciej Michalski
Przeczytaj notkę COPYRIGHT.
Zawartość
Istnieje pozornie nieskończona ilość testów do badania wszystkiego,
począwszy od poziomu amoniaku, aż do poziomu fosforu. Czy rzeczywiście
istnieje potrzeba aby je kupować? Pierwsza odpowiedź brzmi nie. Można posiadać
zdrowe akwarium nie kupując ani jednego testu. Jednakże testy są bardzo
przydatne przy eliminowaniu zgadywanki, kiedy coś będzie nie tak jak powinno
(np. ryby wydają się być zestresowane lub umierają). Poniżej zostaną opisane
testy, które są najbardziej przydatne oraz sytuacje, w których są one użyteczne.
Test poziomu amoniaku (NH3)
Kup go. Test poziomu amoniaku jest tani (5-10 USD) i informuje czy w akwarium
jest podniesiony poziom amoniaku. Jest on przydatny w dwu wypadkach. Po
pierwsze, podczas faz cyklu (dojrzewania - przyp. tłum.) akwarium,
regularne testowanie poziomu amoniaku informuje czy zakończyła się pierwsza
faza cyklu azotowego. Po drugie, jeśli masz do czynienia z niewyjaśnionymi
zgonami ryb, testowanie poziomu amoniaku sprawdzi czy filtr biologiczny
pracuje poprawnie (albo też nie pracuje). Zauważ, że nawet w ustabilizowanym
zbiorniku, filtr biologiczny może czasami słabnąć lub zupełnie zawieść.
Najczęstszymi przyczynami takiego stanu są:
- Nieregularne czyszczenie filtra (woda nie może przepływać przez zatkany
filtr, gdzie żyją bakterie nitryfikacyjne),
- Niewprawne dodawanie lekarstw dla ryb (antybiotyki zabijają zarówno bakterie
przenoszące choroby, jak i bakterie nitryfikacyjne),
- Posiadanie zbyt małego filtra dla określonej obsady ryb, itp.
Ostrzegamy: Jeśli ryby zdechną i zapytasz w sieci Internet (albo w sklepie
akwarystycznym) o radę, pierwsze pytanie, które będzie ci zadane będzie
dotyczyło poziomu amoniaku (i azotynów) w akwarium.
Poziom amoniaku jest mierzony w ppm. (Por. Stężenia chemiczne
w FAQ Tablice konwersji jednostek - przyp. tłum.). Przy niskim stężeniu
między 0,2-0,5 ppm (w wypadku niektórych ryb) amoniak jest przyczyną szybkiej
śmierci (zob. w części poświęconej cyklowi azotowemu). Nawet przy
poziomie pomiędzy 0,01-0,02 ppm ryby będą zestresowane. Powszechnie dostępne
testy nie rejestrują takich niskich stężeń. Tak więc test NIGDY nie powinien
wykrywać amoniaku w ustabilizowanym akwarium. Jeżeli test wykryje JAKIEKOLWIEK
stężenie amoniaku, poziom ten jest zbyt wysoki i naraża ryby na stres.
Natychmiast należy podjąć działania korygujące poziom amoniaku: wymienić
wodę oraz zidentyfikować źródło problemu.
Uwaga: Amquel i inne podobne środki "neutralizujące amoniak" są niezgodne
z większością testów amoniaku. Woda zmieszana z Amquelem będzie fałszywie
wykazywać podczas testowania obecność amoniaku, nawet wtedy, kiedy jest
on nieobecny. Wiadomo, że testy używające metody Nessler'a dają fałszywie
odczyty w takich warunkach.
(Przyp. red. - uwaga ta nie dotyczy "wkładu amoniakowego", dodawanego do niektórych popularnych filtrów.
Wkład ten rzeczywiście usuwa z wody amoniak, przynajmniej przez jakiś czas. Nie należy go jednak przeceniać, gdyż poprawnie funkcjonujący cykl azotowy jest niezbędny dla funkcjonowania zbiornika)
Test poziomu azotynów (NO2)
Mógłbyś kupić jeden; test poziomu azotynów jest tani (5-10 USD) i jest potrzebny
w tych samych okolicznościach, w których przydatne są testy mierzące poziom
amoniaku. Jedynym przypadkiem kiedy test azotynów dostarcza informacji,
których nie daje test amoniaku, to informacja o zakończeniu drugiej fazy
cyklu azotowego (zob. cykl azotowy ).
Podobnie jak w wypadku amoniaku,
jeżeli test wykrył azotyny znaczy to, że filtr biologiczny nie pracuje poprawnie.
Kiedy zakończy się cykl azotowy, testy azotynów są bezużyteczne. (Jeżeli
filtr biologiczny w ustabilizowanym akwarium nie pracuje, wzrośnie zarówno
poziom amoniaku jak i azotynów).
Azotyny są o wiele mniej toksyczne niż amoniak. Tak więc jedno można
powiedzieć o cyklu (dojrzewania - przyp. tłum.) akwarium - jeśli
ryby przeżyły "atak" amoniaku, prawdopodobnie przeżyją również "atak" azotynów
i resztę cyklu azotowego. Przy poziomie powyżej 0,5 ppm, ryby stają się
zestresowane. Przy 10-20 ppm, stężenie staje się śmiertelne.
Test poziomu azotanów (NO3)
Kup ten test! Poziom azotanów wzrasta z czasem w ustabilizowanych akwariach,
jako rezultat końcowy cyklu azotowego. (Jedynym wyjątkiem od tej reguły
jest gęsto obsadzony zbiornik i niektóre akwaria rafowe, które MOGĄ zużywać
azotany szybciej niż są one produkowane). Ponieważ przy wysokim stężeniu
azotany stają się toksyczne muszą być one okresowo usuwane (np. przez regularną
wymianę wody). Posiadanie testu poziomu azotanów pomaga określić czy zmiana
wody usuwa je wystarczająco szybko.
Azotany stają się toksyczne dla ryb (i roślin) przy poziomach między
50-300 ppm, w zależności od posiadanego gatunku ryb. Dla narybku jednakże,
już dużo niższe stężenie jest toksyczne.
Przypis: Test poziomu azotanu ma ograniczoną wartość - służy do określania
czy zakończył się cykl azotowy. Większość testów azotanu w rzeczywistości
najpierw zamienia azotany na azotyny, a następnie mierzy stężenie azotynów.
Tak więc testy te mierzą właściwie łączne stężenie azotynów i azotanów. W
ustabilizowanym akwarium mamy do czynienia z zerowym poziomem azotynów,
a testy właściwie mierzą poziom azotanów. Podczas trwania cyklu azotowego
jednakże nie można za pomocą testu poziomu azotanów stwierdzić na ile odczyt
(jeżeli w ogóle) pochodzi od azotanów czy też raczej od azotynów.
Test pH
Kup jeden; test ten jest bardzo tani, więc nie ma powodu aby go nie posiadać.
Należy poznać odczyn pH wody wodociągowej po to, aby móc wybrać ryby, które
odpowiadają tym warunkom wodnym. W dodatku okresowo należy kontrolować
odczyn pH wody w akwarium, aby upewnić się, że odczyn jest stabilny i nie
wzrasta lub nie obniża się wraz z upływem czasu.
W niektórych wypadkach dekoracja akwarium (np. drewno, korzenie) lub
żwir (np. zrobiony z koralu, muszli albo wapienia) zmienia pH wody. Na
przykład elementy znajdujące się w akwarium mogą wolno ługować jony do
wody, podnosząc GH i KH (i pH). W wypadku drewna i korzeni nie ma w tym
nic niezwykłego, że ługują one wolno taninę, która obniża pH.
Test ogólnej twardości wody (GH)
Można go nabyć, ale jego posiadanie nie jest niezbędne. Dokładna znajomość
twardości wody nie jest potrzebna. Wystarczy wiedzieć, czy woda jest miękka,
bardzo miękka itp. Wystarczające informacje można uzyskać w najbliższym
sklepie akwarystycznym. Można też zadzwonić do firmy zajmującej się wodą
wodociągową (zob. też dział poświęcony wodzie wodociągowej).
Test twardości węglanowej (KH)
Posiadanie tego testu nie jest niezbędne. Poprzez regularną kontrolę odczynu
pH można stwierdzić czy wartość KH jest wystarczająco wysoka. Tak więc
gdy KH jest wystarczająco wysokie odczyn pH powinien być stabilny w ciągu
dłuższego czasu. Jeżeli utrzymanie stałego odczynu pH stwarza problemy
można zwiększyć zdolność buforowania akwarium. Wystarczające informacje
o wartości KH można otrzymać w sklepie akwarystycznym. Można też poinformować
się w firmie zajmującej się wodą wodociągową.
Test KH jest jednakże niezbędny dla entuzjastów roślin, którzy
stosują nawożenie CO2. Poleca się też aby zaopatrzyć się w test
KH jeśli ma się zamiar zmieniać odczyn pH wody; jest to także bardzo użyteczne
narzędzie diagnostyczne jeżeli ma się problemy z utrzymaniem stałego pH.