OświetlenieOświetlenieRośliny uczestniczą w cyklu dobowym, w którym w dzień zużywają CO2 i produkują tlen w procesie zwanym fotosyntezą. W nocy natomiast zachodzi proces odwrotny: zużywają tlen, a produkują CO2 w procesie oddychania. U większości roślin akwariowych proces fotosyntezy w warunkach naturalnych wynosi od 10 do 12 godzin na dobę. Tyle też powinno się zapewnić w akwarium aby zachować równowagę między tymi dwoma procesami.
W naturze niektóre rośliny rosną w dużych otwartych zbiornikach wodnych i otrzymują dużo światła, inne, np. w dżungli, zadowalają się półcieniem. Każdy gatunek ma swoje własne wymagania świetlne. Dla zadowalającego efektu powinny być one możliwie najlepiej spełnione. W tym artykule podzieliśmy rośliny na cztery grupy wymagające światła małego, małego do umiarkowanego, umiarkowanego do dużego i dużego. Istnieją jeszcze rośliny bagienne, które są często sprzedawane jako akwariowe, ale nie będziemy się nimi tu zajmować, poza wspomnieniem, że wymagają jeszcze więcej światła niż te z czwartej grupy.
Oświetlenie fluorescencyjne (popularne świetlówki) jest najbardziej ekonomicznym sposobem zapewnienia roślinom szerokiego spektrum światła odpowiedniej jakości. Najlepsze do tego celu są lampy fluorescencyjne sprzedawane w sklepach zoologicznych i kwiaciarniach, np.: Vita-Lite, GE Chroma 50 i 75, Phillips Agro-Lite, UltraLume i Advantage X, a nie te o zimnym białym świetle ze sklepów z oświetleniem. Droższe świetlówki typu "three phosphor", jak Triton czy Penn-Plax, Ultra-TriLux emitują światło bardziej podobne do naturalnego. Można łączyć różne rodzaje oświetlenia, aby uzyskać ten sam efekt, ale lampy tri-phosphor dają w zasadzie więcej światła niż tańsze świetlówki. Należy zauważyć, że z wiekiem lampy fluorescencyjne zmniejszają intensywność świecenia. W związku z tym zaleca się zmianę lamp co 6-12 miesięcy (najlepiej wymieniać je na zmianę, np.: nowa lampa co 3 miesiące, zamiast wymiany dwóch co 6 miesięcy).
Licząc ilość potrzebnego światła w akwarium musisz najpierw pomnożyć powierzchnię dna zbiornika przez odległość powierzchni żwiru od źródła światła (w centymetrach). Następnie w zależności od rodzaju rośliny pomnóż otrzymany wynik przez następujące współczynniki:
Rośliny wymagające mało światła 0.005 Rośliny wymagające mało do umiarkowanej ilości światła 0.0073 Rośliny wymagające umiarkowanej do dużej ilości światła 0.011 Rośliny wymagające dużo światła 0.0165
W wyniku otrzymasz optymalną liczbę watogodzin światła fluorescencyjnego. Podziel ją przez 11 a otrzymasz przybliżoną liczbę watów światła fluorescencyjnego, jaką potrzebujesz. Niestety ilość ta może być nie do zrealizowania przy pomocy świetlówek dostępnych w handlu. W takim przypadku dobierz najbardziej pasującą liczbę odpowiednich lamp i dopasuj ilość potrzebnych watów zwiększając lub zmniejszając czas oświetlenia.
Przykład Uwaga
Przy doborze roślin należy pamiętać, że większe zasłaniają mniejsze i te światłolubne nie powinny być sadzone pod dużymi.
Najprostsza instalacja oświetleniowa składa się ze świetlówki, oprawki do niej, startera, gniazda do niego, transformatora, trochę przewodu, wyłącznika, no i oczywiście wtyczki sieciowej. Wszystkie te części są do kupienia w sklepach elektrycznych. Upewnij się, że kupujesz odpowiedni starter i transformator do Twoich świetlówek (można to zobaczyć na opakowaniu). Oto schemat połączeń:
wyłącznik transformator wtyczka
\ |------| /---|
+----o \_______________________________________| |------/ |----->
| __| |------\ |----->
| --------- | |------| \---|
| ----------------|starter|---------------+ +-------------------+
| | --------- | |
| | +--------------------+ |
| | | |
| | |-----------------------------------------------------| | |
| +---| |--+ |
| | świetlówka | |
+------| |----+
|-----------------------------------------------------|
|
|
|